میکروتیک (MikroTik) شرکتی لتونیایی است که هم سختافزار شبکه میسازد و هم سیستمعامل RouterOS را. نکتهٔ مهم این است که تقریباً همهٔ روترهای میکروتیک، از کوچکترین مدل خانگی تا روترهای مرکز داده، همین RouterOS را اجرا میکنند. یعنی امکانات نرمافزاری مثل فایروال، NAT، VPN و مسیریابی در همه یکی است و تفاوت اصلی در قدرت پردازش، تعداد و نوع پورتها و امکانات بیسیم است.
خانوادههای اصلی روترهای میکروتیک
hEX: روتر سیمی کوچک و ارزان
سری hEX روترهای کوچک سیمی با پنج پورت گیگابیت هستند؛ مثل مدل پرفروش hEX (RB750Gr3). برای دفتر کوچک، مغازه یا شعبه با یک یا دو خط اینترنت مناسباند. وایفای ندارند و معمولاً کنار یک اکسسپوینت استفاده میشوند.
hAP: روتر همراه با وایفای
سری hAP روتر و اکسسپوینت را در یک دستگاه ترکیب میکند؛ مثل hAP ac² یا مدلهای جدیدتر hAP ax² و hAP ax³ با وایفای ۶. برای دفترهای کوچک که یک دستگاه همهکاره میخواهند مناسب است.
RB4011 و RB5009: روترهای رومیزی پرقدرت
این دو مدل برای دفترهای متوسط با دهها تا صدها کاربر ساخته شدهاند:
- RB4011 ده پورت گیگابیت و یک پورت SFP+ برای اتصال فیبر ۱۰ گیگابیت دارد.
- RB5009 هفت پورت گیگابیت، یک پورت 2.5 گیگابیت و یک پورت SFP+ دارد و پردازندهٔ قویتری دارد. برای خطوط اینترنت پرسرعت و VPNهای زیاد انتخاب خوبی است.
CCR: روترهای Cloud Core برای شبکههای بزرگ
سری CCR (Cloud Core Router) روترهای رکمونت با پردازندههای چند هستهای است؛ مثل CCR2004 و مدلهای بالاتر CCR2116 و CCR2216. برای شرکتهای بزرگ، مراکز داده، سرویسدهندههای اینترنت و جاهایی که ترافیک و تعداد اتصال همزمان بسیار بالاست استفاده میشوند.
CRS و CSS: سوئیچها
سری CRS (Cloud Router Switch) سوئیچ هستند، اما RouterOS هم اجرا میکنند. برای سوئیچینگ و VLAN عالیاند، اما پردازندهشان برای مسیریابی و فایروال سنگین ساخته نشده است. سری CSS سوئیچهای سادهتری با سیستمعامل SwOS هستند.
محصولات بیسیم بیرونی
برای لینکهای وایرلس بین ساختمانها و پوشش فضای باز، میکروتیک خانوادههایی مثل SXT، LHG و NetBox دارد. اینها معمولاً در کنار روتر اصلی کار میکنند.
CHR: روتر مجازی
CHR (Cloud Hosted Router) نسخهٔ مجازی RouterOS است که روی VMware، Hyper-V، Proxmox یا سرورهای ابری نصب میشود. برای مرکز داده، سرور VPN یا آزمایشگاه مناسب است.
لایسنس RouterOS
هر دستگاه میکروتیک یک سطح لایسنس (Level) دارد که محدودیت بعضی امکانات، مثل تعداد تونلها یا کاربران Hotspot، را تعیین میکند. روترهای سختافزاری RouterBOARD معمولاً با لایسنس مناسب همان دستگاه فروخته میشوند و نیاز به خرید جداگانه ندارند. CHR لایسنسهای جداگانهای دارد که بیشتر سرعت را محدود میکنند. سطح لایسنس دستگاه را در System → License ببینید.
چطور مدل مناسب را انتخاب کنیم؟
به این سؤالها جواب بدهید:
- سرعت اینترنت و ترافیک داخلی چقدر است؟ برای خط ۱۰۰ مگابیت با NAT و فایروال ساده، روترهای کوچک کافیاند. برای خطوط گیگابیت با فایروال، صفبندی و VPN، سراغ RB5009 یا CCR بروید.
- چند کاربر و چند اتصال همزمان دارید؟ تعداد کاربر زیاد یعنی جدول اتصال بزرگتر و پردازش بیشتر.
- به فیبر نیاز دارید؟ اگر اتصال به سوئیچ اصلی یا ارائهدهنده فیبر است، مدلی با پورت SFP یا SFP+ انتخاب کنید.
- VPN و رمزنگاری سنگین دارید؟ مدلهایی با پردازندههای جدیدتر، رمزنگاری را سریعتر انجام میدهند.
- وایفای را روی خود روتر میخواهید یا جدا؟ در دفترهای متوسط و بزرگ، بهتر است روتر و اکسسپوینتها جدا باشند.
برای مقایسهٔ دقیق، جدول Test Results هر مدل را در سایت رسمی میکروتیک ببینید. این جدول سرعت دستگاه را در سناریوهای مختلف، مثل مسیریابی ساده و با ۲۵ قانون فایروال، نشان میدهد و از عدد تبلیغاتی روی جعبه واقعبینانهتر است.
نکتههایی قبل از خرید
- دستگاه اصل بخرید. روترهای تقلبی یا دستکاریشده خطر امنیتی دارند.
- RouterOS را بهروز نگه دارید. بعد از خرید، اول سیستمعامل و فریمور را بهروزرسانی کنید.
- برای رشد جا بگذارید. مدلی بخرید که با دو برابر شدن کاربران یا سرعت اینترنت، کم نیاورد.
جمعبندی
خانوادهٔ روترهای میکروتیک از hEX و hAP برای دفترهای کوچک، تا RB4011 و RB5009 برای دفترهای متوسط و CCR برای شبکههای بزرگ گسترده است. چون نرمافزار همه یکی است، انتخاب درست بیشتر به سرعت، تعداد کاربر، نوع پورتها و نیاز به VPN برمیگردد. در مقالهٔ بعد، برنامهریزی و راهاندازی اولیهٔ روتر میکروتیک را قدمبهقدم میبینیم.
