
سرور HP ProLiant DL380 Gen9 هنوز در بسیاری از شرکتها و مراکز داده کار میکند؛ از جمله در پروژهٔ شرکت کارزان نوآوران هنر و معماری که یک سرور HP G9 با ESXi راهاندازی شد. یکی از کارهایی که روی این سرورها زیاد اشتباه انجام میشود، ارتقای رم است: ماژولها در هر شکافی که خالی است گذاشته میشوند. نتیجه یا پیام خطا هنگام روشن شدن است، یا سرعت حافظه بیدلیل پایین میآید، یا بخشی از ظرفیت از دست میرود.
این مقاله قانونهای چیدمان رم در DL380 Gen9 را بر اساس مشخصات فنی (QuickSpecs) و راهنمای HPE توضیح میدهد.
معماری حافظه در DL380 Gen9
- سرور دو سوکت پردازنده دارد (خانوادهٔ Intel Xeon E5-2600 v3 و v4).
- هر پردازنده ۴ کانال حافظه دارد و هر کانال ۳ شکاف؛ یعنی ۱۲ شکاف برای هر پردازنده و ۲۴ شکاف در کل.
- اگر فقط یک پردازنده نصب باشد، فقط ۱۲ شکاف همان پردازنده قابل استفاده است. رم را هرگز در شکافهای پردازندهٔ نصبنشده نگذارید.
- شکافهای سفید اولین شکاف هر کانال هستند. وقتی در هر کانال فقط یک رم میگذارید، فقط شکافهای سفید را پر کنید.
- رمها از نوع DDR4 هستند: یا Registered (RDIMM) یا Load Reduced (LRDIMM).
ترتیب نصب: الفبایی
کنار هر شکاف روی برد، یک حرف (A تا L) چاپ شده است. HPE میگوید رمها را به ترتیب الفبا نصب کنید: اول A، بعد B، بعد C و همینطور تا L.

نمودار بالا مفهومی است. جای فیزیکی هر حرف روی برد را از برچسب داخل درب سرور ببینید؛ HPE نقشهٔ شکافهای رم را همانجا چاپ کرده است.
یک پردازنده
ترتیب ساده است: A، B، C، D، E، F و... . چند حالت رایج:
- ۴ رم: شکافهای A تا D؛ یعنی یک رم در هر کانال، همه در شکافهای سفید. بهترین حالت برای ۴ رم.
- ۸ رم: شکافهای A تا H؛ دو رم در هر کانال.
- ۱۲ رم: همهٔ شکافها؛ سه رم در هر کانال. ظرفیت بیشتر، ولی سرعت حافظه پایین میآید (پایینتر توضیح داده شده).
دو پردازنده
رمها باید بین دو پردازنده متعادل پخش شوند. ترتیب HPE یکیدرمیان است:
CPU1-A, CPU2-A, CPU1-B, CPU2-B, CPU1-C, CPU2-C, ...برای نمونه، با ۸ رم: ۴ رم روی پردازندهٔ اول در شکافهای A تا D و ۴ رم روی پردازندهٔ دوم در شکافهای A تا D. اگر هر ۸ رم را روی پردازندهٔ اول بگذارید، پردازندهٔ دوم برای دسترسی به حافظه باید از مسیر کندتر بین دو پردازنده عبور کند.
قانون سرانگشتی برای بهترین کارایی: تعداد رمها را مضربی از ۴ برای هر پردازنده (مضرب ۸ برای سرور دوپردازنده) انتخاب کنید تا همهٔ کانالها یکسان پر شوند. HPE هم توصیه میکند ظرفیت بین پردازندهها برابر باشد و کانالها تا جای ممکن مشابه پر شوند.
سرعت حافظه به چه بستگی دارد؟
سرعت نهایی حافظه به سه چیز بستگی دارد: مدل پردازنده، نوع رم و تعداد رم در هر کانال. طبق مشخصات فنی HPE برای پردازندههای E5-2600 v3 و رمهای DDR4-2133:
- یک یا دو رم در هر کانال: ۲۱۳۳ مگاترانسفر بر ثانیه
- سه رم در هر کانال: ۱۶۰۰ مگاترانسفر بر ثانیه
مدل پردازنده هم سقف دارد. برای نمونه در خانوادهٔ v3، مدلهای E5-2603 v3 و E5-2609 v3 حداکثر ۱۶۰۰، و مدلهای E5-2620 v3 تا E5-2640 v3 حداکثر ۱۸۶۶ کار میکنند. پس رم ۲۱۳۳ روی این پردازندهها با سرعت پایینتر کار میکند. سرورهایی که پردازندهٔ نسل v4 دارند از رم DDR4-2400 هم پشتیبانی میکنند؛ برای ترکیب دقیق خودتان از ابزار پیکربندی حافظهٔ HPE (Memory Configurator) استفاده کنید.
نتیجهٔ عملی: اگر ظرفیت لازم را با ۸ رم در هر پردازنده (دو رم در هر کانال) میشود تأمین کرد، معمولاً بهتر از پر کردن هر ۱۲ شکاف با رمهای کوچکتر است.
قانونهای ترکیب رمها
این قانونها از مشخصات فنی HPE برای DL380 Gen9 است:
- RDIMM و LRDIMM را با هم ترکیب نکنید. این دو فناوری متفاوتاند و در یک سرور با هم پشتیبانی نمیشوند.
- رمهای سنگینتر دورتر از پردازنده: در یک کانال، رمی که رنک بیشتری دارد (مثلاً quad-rank) دورتر از پردازنده قرار میگیرد و رم سبکتر (single-rank) نزدیکتر.
- سرعتهای مختلف: میشود رمهایی با سرعت متفاوت را کنار هم گذاشت، ولی سرور همه را با یک سرعت مشترک، یعنی کندترین، اجرا میکند.
- رم نسل قبل: رم سرورهای نسل قبلی HP (Gen8 و قدیمیتر) با Gen9 سازگار نیست.
- HPE SmartMemory: برای استفاده از قابلیتهای کامل، HPE رمهای SmartMemory خودش را توصیه میکند. رمهای غیر HPE ممکن است کار کنند، ولی بعضی قابلیتها را نداشته باشند و سرور هنگام روشن شدن دربارهٔ آنها هشدار بدهد.
- حداقل: دستکم یک رم برای روشن شدن سرور لازم است.
پیشنهاد عملی: در هر سرور فقط از یک مدل رم (یک ظرفیت، یک رنک، یک سرعت) استفاده کنید. ارتقا با رمهای ناهمسان، شایعترین علت مشکلات عجیب حافظه است.
حالتهای حفاظت از حافظه
DL380 Gen9 چند حالت حفاظت حافظه دارد که در تنظیمات BIOS انتخاب میشود:
- Advanced ECC: حالت پیشفرض. خطاهای یکبیتی و چندبیتی داخل یک تراشهٔ حافظه را تشخیص میدهد و اصلاح میکند. همهٔ ظرفیت در اختیار سیستمعامل است.
- Online Spare: بخشی از حافظه (یک رنک در هر کانال) کنار گذاشته میشود. اگر رنکی رو به خرابی برود، سرور کار را به رنک ذخیره منتقل میکند. ظرفیت قابل استفاده کمتر میشود.
- Mirrored Memory: حافظه دو نسخه نگه داشته میشود. بیشترین حفاظت را دارد ولی نصف ظرفیت در اختیار سیستمعامل است.
حالتهای Online Spare و Mirrored قانونهای چیدمان خودشان را دارند. پیش از انتخاب آنها، جدول مربوط را در راهنمای کاربر DL380 Gen9 ببینید. مسیر تنظیم:
F9 (System Utilities) > System Configuration > BIOS/Platform Configuration (RBSU) > Memory Options > Advanced Memory Protectionبعد از نصب: بررسی کنید
- صفحهٔ روشن شدن (POST): ظرفیت کل حافظه را نشان میدهد و اگر چیدمان مشکل داشته باشد، پیام هشدار میدهد. پیام را جدی بگیرید و نادیده رد نشوید.
- iLO 4: در بخش System Information، زبانهٔ Memory وضعیت هر رم، شکاف آن و حالت حفاظت را نشان میدهد.
- گزارش IML: در iLO، گزارش Integrated Management Log خطاهای حافظه را ثبت میکند.
- سیستمعامل یا ESXi: مطمئن شوید ظرفیت دیدهشده با ظرفیت نصبشده یکی است.
اشتباههای رایج
- گذاشتن رم در شکافهای پردازندهٔ دوم وقتی فقط یک پردازنده نصب است.
- نصب همهٔ رمها روی یک پردازنده در سرور دوپردازنده.
- پر کردن شکافها به ترتیب فیزیکی (کنار هم) بهجای ترتیب الفبایی.
- ترکیب RDIMM و LRDIMM، یا رمهای با رنک و ظرفیت متفاوت بدون رعایت ترتیب.
- پر کردن هر سه شکاف کانال بدون دانستن اینکه سرعت حافظه پایین میآید.
- درست جا نیفتادن رم: هر دو گیرهٔ کنار شکاف باید کامل بسته شوند.
پیش از کار
سرور را خاموش و کابل برق را جدا کنید، از مچبند ضدالکتریسیتهٔ ساکن استفاده کنید و پیش از ارتقا، نسخهٔ پشتیبان سرویسها و پیکربندی را داشته باشید.
اگر برای ارتقای حافظه، نصب سرور HP یا مجازیسازی کمک میخواهید، صفحهٔ سرور HP و مجازیسازی را ببینید. برای انتخاب بین سرور فیزیکی و مجازیسازی هم مقالهٔ سرور فیزیکی و مجازیسازی را بخوانید.
منابع: راهنمای پیکربندی حافظهٔ HPE ProLiant DL380 Gen9، مشخصات فنی (QuickSpecs) سرور HP ProLiant DL380 Gen9.
عکس: ماژولهای DDR4-2400 Registered (RDIMM)، همان نوع رمی که DL380 Gen9 با پردازندهٔ نسل v4 استفاده میکند؛ ITEagle Europe – Sebastiaan Broekhoven، با مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکیمدیا کامنز؛ برش داده شده.



