نسل‌های سرور HP ProLiant؛ از G6 تا Gen12 و تفاوت‌هایشان

وقتی کسی می‌گوید «سرور HP دارم»، اولین سؤال این است: کدام نسل؟ یک DL380 G6 و یک DL380 Gen11 هر دو «DL380» هستند، ولی از نظر پردازنده، رم، امنیت و حتی ابزار مدیریت، با هم فاصلهٔ زیادی دارند. نسل سرور تعیین می‌کند چه رمی می‌خورد، تا کجا ارتقا پیدا می‌کند و برای چه کاری مناسب است.

این مقاله نسل‌های سرور HP ProLiant را از G6 تا Gen12 مرور می‌کند؛ با تمرکز بر چیزهایی که در عمل به کار می‌آید: خرید، ارتقا و نگهداری.

نام‌گذاری مدل‌ها را بشناسید

هر مدل ProLiant از دو بخش ساخته می‌شود: نوع و شماره، و نسل.

• DL: سرور رکی (Rack)؛ رایج‌ترین نوع در سازمان‌ها، مثل DL360 و DL380.
• ML: سرور ایستاده (Tower)؛ مناسب دفترهایی که رک ندارند، مثل ML350.
• BL: سرور تیغه‌ای (Blade) برای شاسی‌های BladeSystem.
• عدد مدل: سری ۳۰۰ دوپردازنده و پرکاربرد است؛ DL360 یک یونیت (1U) و DL380 دو یونیت (2U). سری ۵۰۰، مثل DL580، چهارپردازنده است. مدل‌هایی که عددشان به ۵ ختم می‌شود (مثل DL325 و DL385) معمولاً پردازندهٔ AMD دارند.
• نسل: تا نسل هفتم با «G» نوشته می‌شد (G5، G6، G7) و از ۲۰۱۲ با «Gen» (Gen8، Gen9 و...).

در سال ۲۰۱۵ شرکت HP دو بخش شد و سرورها به HPE (Hewlett Packard Enterprise) رسیدند؛ برای همین نسل‌های جدیدتر با نام HPE ProLiant شناخته می‌شوند.

نسل‌های قدیمی: G5، G6 و G7

• G5 (حدود ۲۰۰۷): پردازنده‌های Xeon سری ۵۱۰۰ تا ۵۴۰۰، رم DDR2 از نوع FB-DIMM و iLO 2. امروز فقط در جاهایی دیده می‌شود که هنوز تعویض نشده‌اند.
• G6 (۲۰۰۹): با پردازنده‌های Xeon 5500 (Nehalem)، اولین نسل اینتلی ProLiant با رم DDR3 و کنترلر حافظه داخل پردازنده. iLO 2.
• G7 (۲۰۱۰): پردازنده‌های Xeon 5600 (Westmere)، رم DDR3 و iLO 3.

این سه نسل مدت‌هاست از پشتیبانی رسمی خارج شده‌اند، برق زیادی مصرف می‌کنند و قطعه‌هایشان کم‌کم کمیاب می‌شود. برای پروژهٔ جدید مناسب نیستند.

Gen8 (۲۰۱۲)

• پردازنده‌های Xeon E5-2600 و E5-2600 v2.
• رم DDR3.
• iLO 4 و Intelligent Provisioning: نصب سیستم‌عامل و تنظیمات اولیه بدون دیسک راه‌انداز جدا.
• HP SmartMemory و کشوهای دیسک SmartDrive با چراغ‌هایی که می‌گویند دیسک را می‌شود بیرون کشید یا نه.
• کنترلر RAID رایج: Smart Array P420i.

Gen8 هنوز در بعضی سازمان‌ها کار می‌کند، ولی با رم DDR3 و پردازنده‌های قدیمی، برای مجازی‌سازی امروزی محدود است.

Gen9 (۲۰۱۴)

• پردازنده‌های Xeon E5-2600 v3 و v4.
• رم DDR4؛ ۲۴ شکاف رم در مدل‌های دوپردازنده مثل DL380 Gen9. جزئیات چیدمان رم را در مقالهٔ چیدمان صحیح رم در سرور HP DL380 Gen9 ببینید.
• iLO 4.
• پشتیبانی از UEFI در کنار BIOS قدیمی.
• کنترلر RAID رایج: Smart Array P440ar.

Gen9 در بازار ایران بسیار رایج است و برای مجازی‌سازی سبک و سرویس‌های اداری هنوز کار می‌کند؛ از جمله در پروژهٔ شرکت کارزان نوآوران هنر و معماری که یک سرور HP G9 با ESXi راه‌اندازی شد. محدودیتش پردازنده‌های قدیمی‌تر و پایان پشتیبانی رسمی است.

Gen10 و Gen10 Plus (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱)

• Gen10: پردازنده‌های Intel Xeon Scalable نسل اول و دوم، و برای اولین بار مدل‌های AMD EPYC (مثل DL385 Gen10). رم DDR4.
• iLO 5 و Silicon Root of Trust: سرور هنگام روشن شدن، اصالت Firmware را با کلیدی که داخل تراشهٔ iLO است بررسی می‌کند؛ یک تغییر امنیتی مهم نسبت به نسل‌های قبل.
• Gen10 Plus: پردازنده‌های جدیدتر (AMD EPYC نسل دوم و سوم و Intel Xeon Scalable نسل سوم) و PCIe 4.0، با همان iLO 5.

برای خرید سرور کارکرده در پروژه‌های جدید، Gen10 معمولاً تعادل خوبی بین قیمت، کارایی و امنیت دارد.

Gen11 (۲۰۲۲ و ۲۰۲۳)

• پردازنده‌های Intel Xeon Scalable نسل چهارم و پنجم و AMD EPYC سری 9004.
• رم DDR5 و PCIe 5.0.
• iLO 6.
• مناسب مجازی‌سازی سنگین، پایگاه داده‌های بزرگ و ذخیره‌سازی پرسرعت NVMe.

Gen12 (۲۰۲۵)

• با نام HPE ProLiant Compute Gen12 معرفی شد؛ پردازنده‌های Intel Xeon 6 و AMD EPYC سری 9005.
• رم DDR5.
• iLO 7 با یک تراشهٔ امنیتی جدا (Secure Enclave) و پشتیبانی از الگوریتم‌های رمزنگاری مقاوم در برابر کامپیوترهای کوانتومی برای امضای Firmware.
• گزینه‌های خنک‌کاری مایع در بعضی مدل‌ها، برای پردازنده‌های پرمصرف و کارهای هوش مصنوعی.

نسل سرور را چطور تشخیص بدهیم؟

1. برچسب جلوی سرور: روی برچسب یا زبانهٔ کشویی جلوی سرور نوشته شده؛ مثلاً «ProLiant DL360 Gen10» که در عکس بالای مقاله هم دیده می‌شود.
2. صفحهٔ ورود iLO یا صفحهٔ روشن شدن (POST): نام کامل مدل را نشان می‌دهد.
3. از داخل سیستم‌عامل:

dmidecode -s system-product-name
esxcli hardware platform get

اولی در لینوکس و دومی در ESXi. در ویندوز با PowerShell:

Get-CimInstance Win32_ComputerSystem | Select-Object Manufacturer, Model

1. شمارهٔ سریال: با شمارهٔ سریال در سایت پشتیبانی HPE، مدل دقیق و وضعیت گارانتی را ببینید.

برای کدام کار، کدام نسل؟

این‌ها پیشنهادهای کلی است؛ انتخاب نهایی به بار کاری، بودجه و دسترسی به قطعه بستگی دارد:

• G7 و قدیمی‌تر: فقط برای آزمایشگاه یا کارهای غیرحیاتی؛ آن هم با برنامهٔ تعویض.
• Gen8: برای سرویس‌های سبک موجود قابل نگهداری است، ولی برای خرید جدید توصیه نمی‌شود.
• Gen9: برای مجازی‌سازی سبک، فایل‌سرور و سرویس‌های اداری کوچک؛ به Firmware به‌روز و برنامهٔ تعویض توجه کنید.
• Gen10 و Gen10 Plus: انتخاب متعادل برای بیشتر پروژه‌های جدید، به‌خصوص در بازار سرورهای کارکرده.
• Gen11 و Gen12: برای مجازی‌سازی سنگین، پایگاه داده‌های بزرگ، NVMe و هوش مصنوعی.

نکته‌هایی برای ارتقا و نگهداری

• رم هر نسل مخصوص خودش است. رم DDR3 نسل‌های G6 تا Gen8 روی Gen9 و Gen10 نمی‌نشیند و رم DDR4 روی Gen11 کار نمی‌کند.
• Firmware را به‌روز نگه دارید. HPE به‌روزرسانی‌ها را در بستهٔ Service Pack for ProLiant (SPP) منتشر می‌کند. پیش از نصب سیستم‌عامل جدید یا ارتقای سخت‌افزار، Firmware را بررسی کنید.
• پیش از خرید سرور کارکرده: گزارش IML در iLO، سلامت دیسک‌ها، باتری یا خازن کش کنترلر RAID و نسخهٔ Firmware را بررسی کنید.
• iLO را از اینترنت دور نگه دارید. iLO کنترل کامل سرور را دارد. آن را در شبکهٔ مدیریتی جدا قرار دهید و رمز پیش‌فرض را عوض کنید.

اگر برای انتخاب، خرید، نصب یا ارتقای سرور HP کمک می‌خواهید، صفحهٔ سرور HP و مجازی‌سازی را ببینید. مقاله‌های سرور فیزیکی و مجازی‌سازی و پشتیبان‌گیری با Veeam؛ قانون ۳-۲-۱ هم برای برنامه‌ریزی سرور مفیدند.

منبع دربارهٔ Gen12: معرفی سرورهای HPE ProLiant Compute Gen12.

عکس‌ها:

• سرورهای HPE ProLiant DL360 Gen10: Btrs، با مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز؛ برش داده شده.
• سرورهای HP ProLiant DL380 G6، DL380 G5 و DL360 G5: Robert، با مجوز CC BY 2.0، از ویکی‌مدیا کامنز؛ برش داده شده.
• سرور HP ProLiant DL580 G7: Btrs، با مجوز CC BY-SA 4.0، از ویکی‌مدیا کامنز؛ برش داده شده.