Telefon çalıyor. Ağlayan çocuğunuzun sesi: "Kaza yaptım, hemen paraya ihtiyacım var, kimseye söyleme." Ses tıpatıp onun sesi. Ama belki de o değil.
Sahte sesle dolandırıcılık, son yıllarda en hızlı yayılan dolandırıcılık yöntemlerinden biri oldu. ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) birkaç yıldır bu konuda uyarıyor ve yapay zekâ araçları ucuzladıkça bu yöntem her yerde yaygınlaşıyor.
Bu dolandırıcılık nasıl işler?
- Ses toplama: Birinin birkaç saniyelik sesi yeterli; Instagram videosundan, hikâyeden, sesli mesajdan ya da "Alo, buyurun" diye cevaplanan kısa bir aramadan.
- Sesi kopyalama: Yapay zekâ araçlarıyla, o kişinin tonuyla her cümleyi söyleyebilen bir ses üretilir.
- Acil arama: Dolandırıcı bu sesle aileyi, arkadaşları ya da iş arkadaşlarını arar ve acil bir hikâyeyle para veya bilgi ister: kaza, gözaltı, kaçırılma ya da "Genel müdür hemen havale istiyor."
Aynı yöntem deepfake video ile de uygulanıyor: Bir yöneticinin ya da aile üyesinin sahte yüzü ve sesiyle yapılan görüntülü arama.
Sahte aramanın işaretleri
- Aşırı aciliyet: "Hemen şimdi", "vakit yok".
- Gizlilik talebi: "Babama söyleme", "kimseye bir şey deme".
- Alışılmadık ödeme yöntemleri: Tanımadığınız bir hesaba havale, kripto para ya da hediye kartı.
- Bilinmeyen ya da gizli numara veya "Telefonum kırıldı, arkadaşımın telefonundan arıyorum" gibi bir bahane.
- Kişisel sorulara cevap vermemek ya da konuyu değiştirmek.
- Videoda: doğal olmayan dudak ve göz kapağı hareketleri, yüz çevresinde bulanıklık ve ses ile görüntü arasında gecikme.
Korunmanın yedi yolu
- Bir aile parolası belirleyin. Sadece aile üyelerinin bildiği ve acil durumda sorulan bir kelime.
- Kapatın ve kendiniz arayın. Görüşmeyi sonlandırın ve kişiyi her zamanki numarasından arayın.
- Kişisel bir soru sorun; cevabı sosyal medyada bulunamayacak bir şey.
- Acele etmeyin. Doğrulamak için birkaç dakika beklemek hiçbir gerçek acil durumu kötüleştirmez.
- Herkese açık ses ve videolarınızı azaltın. Özellikle çocuklar ve yaşlılar için kişisel profilleri gizli yapın.
- Ailenizdeki yaşlıları bilgilendirin. Bu dolandırıcılığın asıl hedefi onlar.
- İş yerinde iki kanal kuralı koyun: Hiçbir ödeme veya hesap değişikliği tek bir arama ya da mesajla yapılmasın; her zaman ikinci bir kanaldan teyit edilsin.
Dolandırıldıysanız
- İşlemin takip edilmesi veya durdurulması için hemen bankanızı arayın.
- Durumu emniyetin siber suçlarla mücadele birimine bildirin.
- Çevrenizdekileri uyarın; dolandırıcı onları da hedef alabilir.
Yapay zekâ dolandırıcılığı bu teknolojinin risklerinden sadece biri. Bilgilerinizin dolandırıcıların eline geçmemesi için sohbet botlarında gizlilik rehberini de okuyun.
Kaynak: Federal Trade Commission (FTC) ↗
