Muhasebe yazılımı, ofis otomasyonu, ortak dosyaları ya da santrali olan her kurumun bir sunucuya ihtiyacı vardır. Bu kısa makale fiziksel sunucunun ne olduğunu, sanallaştırmanın hangi sorunu çözdüğünü ve kurulumunun hangi adımlardan oluştuğunu anlatıyor.
Fiziksel sunucu nedir?
Sunucu, gece gündüz kesintisiz çalışmak için yapılmış bir bilgisayardır. Sıradan bir bilgisayardan başlıca farkları:
- ECC bellek: Bellek hatalarını tespit edip düzeltir.
- RAID: Birden çok diski bir araya getirir; bir disk bozulduğunda veri kaybolmaz.
- Çift güç kaynağı ve fan: Biri bozulursa sunucu kapanmaz.
- Hot-swap parçalar: Disk ve güç kaynağı sunucu kapatılmadan değiştirilir.
- Uzaktan yönetim: HPE sunucularda iLO, Dell’de iDRAC ile işletim sistemi açılmamış olsa bile sunucuyu uzaktan görür ve kontrol edersiniz.
Yaygın sunucu tipleri
- Tower (kule): Sıradan bir kasaya benzer; kabini olmayan küçük ofisler için.
- Rack (kabin tipi): En yaygın tür; kabine monte edilir. HPE ProLiant DL serisi, örneğin DL380, en çok kullanılan sunucular arasındadır.
- Blade: Ortak bir şasede birden çok kompakt sunucu; büyük veri merkezleri için.
Pazarın başlıca markaları HPE ProLiant, Dell PowerEdge ve Lenovo ThinkSystem’dir.
Ayrı sunucuların sorunu
Eski yöntemde her servis için ayrı sunucu alınırdı: biri muhasebe, biri dosya, biri e-posta için. Sonuçta her sunucu genellikle kapasitesinin yüzde 20’sinden azıyla çalışıyor, ama her birinin elektriği, yeri, soğutması ve bakımı ayrı maliyet oluşturuyordu.
Sanallaştırma nedir?
Sanallaştırma (Virtualization), tek bir fiziksel sunucuda birden çok bağımsız sanal makine (VM) oluşturmaktır. Her sanal makinenin kendi işletim sistemi, belleği ve diski vardır ve diğerlerinden ayrıdır; sanki birden çok ayrı sunucunuz var, ama tek cihazda.
Bu işi yapan yazılıma hipervizör (Hypervisor) denir ve iki türü vardır:
- Tür 1 (bare-metal): Doğrudan donanıma kurulur. Üretim ortamında bu tür kullanılır.
- Tür 2: Sıradan bir işletim sistemine kurulur (VMware Workstation ve VirtualBox gibi); test ve eğitim için uygundur.
Yaygın hipervizörler
- VMware vSphere / ESXi: En bilinen kurumsal sanallaştırma platformu; kararlı ve canlı taşıma (vMotion) ile High Availability gibi eksiksiz özelliklere sahip. Lisans koşulları son yıllarda değişti; seçmeden önce güncel durumu kontrol edin.
- Microsoft Hyper-V: Windows Server ile gelir ve Microsoft altyapısı olan kurumlar için kolay bir seçimdir.
- Proxmox VE: Açık kaynaklı ve ücretsiz, KVM tabanlı; web yönetimi, yerleşik yedekleme ve kümeleme sunar. Son yıllarda çok popüler oldu.
Sanallaştırma kurulum adımları
- İhtiyaç analizi: Servislerin ve her birinin ihtiyaç duyduğu kaynakların (işlemci, bellek, disk) listesi ve önümüzdeki birkaç yılın büyüme tahmini.
- Sunucu seçimi: Yeterli işlemci ve bellek, uygun diskler. Genellikle ilk yetersiz kalan kaynak bellektir.
- RAID yapılandırması: İşletim sistemi için RAID 1, veriler için hız ve kapasite ihtiyacına göre genellikle RAID 10 ya da RAID 5/6.
- Firmware güncellemesi ve uzaktan yönetim için iLO ayarı.
- Hipervizör kurulumu ve sabit IP ile yönetim ağının ayarlanması.
- Sanal ağ tasarımı: Sanal switch ve VLAN ile trafik ayrımı; yönetim ağını kullanıcı ağından ayırın.
- Sanal makinelerin oluşturulması, işletim sistemi ve misafir araçlarının (VMware Tools gibi) kurulması.
- Servislerin eski sunuculardan aşamalı olarak taşınması (P2V).
- Yedekleme ve geri yükleme testi: teslimden önce, ilk arızadan sonra değil.
Sanallaştırmanın faydaları
- Tasarruf: Daha az sunucu, elektrik ve alan.
- Snapshot: Her önemli değişiklikten önce makinenin anlık görüntüsünü alırsınız; sorun olursa geri dönersiniz.
- Daha kolay yedekleme: Bir sanal makinenin tamamı tek seferde yedeklenir ve geri yüklenir.
- Hızlı kurulum: Yeni sunucu haftalar değil, dakikalar içinde oluşturulur.
- Kolay taşıma: Sanal makine belirli bir donanıma bağlı değildir.
Çalışmazsa
- Bütün yumurtalar aynı sepette: Tek fiziksel sunucu bozulursa tüm makineler birlikte durur. Kritik servisler için iki sunucu ve ortak depolama planlayın.
- Snapshot yedek değildir: Snapshot aynı disktedir; disk bozulursa o da gider.
- Kaynakları aşırı tahsis etmek: Makinelerin toplam belleği sunucunun gerçek belleğini çok aşarsa her şey yavaşlar.
- Elektriği göz ardı etmek: UPS olmadan bir elektrik kesintisi disklere ve makinelere zarar verebilir.
Kurum içi sunucu mu, bulut mu?
Kendi sunucunuzdaki sanallaştırma aslında küçük bir özel buluttur. Servisleri kurum içinde mi tutacağınızı yoksa buluta mı taşıyacağınızı bilmiyorsanız Bulut nedir? Önde gelen sağlayıcılar makalesini okuyun.
Fiziksel sunucu kesintisiz çalışmak için yapılmış bir donanımdır; sanallaştırma ise aynı donanımdan kat kat fazla yararlanmanızı sağlar. Doğru sunucu, uygun RAID, düzenli bir sanal ağ ve test edilmiş yedekleme güvenilir bir altyapının dört temelidir.
