Bulut ya da bulut bilişim (Cloud Computing), bir sunucu satın alıp sunucu odasında tutmak ve elektriğini, soğutmasını ve bakımını kendiniz sağlamak yerine aynı kaynakları internet üzerinden kiralamak ve yalnızca kullandığınız kadar ödemektir. Sunucular sağlayıcının veri merkezlerindedir ve onlara her yerden bağlanırsınız.
Bulut hangi sorunu çözer?
- İlk yatırım maliyeti: Sunucu ve ekipman için bir kerede büyük yatırım yapmak gerekmez.
- Ölçeklenebilirlik: Yarın iki kat kaynağa ihtiyaç duyarsanız dakikalar içinde eklenir; gerekmezse azaltırsınız.
- Her yerden erişim: Merkez ofis, şubeler ve uzaktan çalışanlar ortak bir servise bağlanır.
- Süreklilik: Büyük veri merkezlerinde yedek elektrik, internet ve donanım vardır; küçük bir şirket için bunları sağlamak pahalıdır.
Üç temel hizmet modeli
- IaaS (hizmet olarak altyapı): Sanal makine, ağ ve depolama kiralarsınız; işletim sistemi ve yazılım sizin sorumluluğunuzdadır. Örnek: Windows ya da Linux sanal sunucu.
- PaaS (hizmet olarak platform): Uygulama çalıştırmak için hazır bir ortam alırsınız; işletim sistemi ve güncellemeleriyle uğraşmazsınız. Örnek: yönetilen veritabanı.
- SaaS (hizmet olarak yazılım): Yazılımın kendisini tarayıcıdan kullanırsınız. Örnek: Microsoft 365 ve Google Workspace.
Kurulum yeri açısından da üç durum vardır: genel bulut (sağlayıcının paylaşılan kaynakları), özel bulut (kuruma ayrılmış altyapı; genellikle kendi sunucularınızda sanallaştırma ile) ve servislerin bir kısmının kurum içinde kalıp bir kısmının genel buluta taşındığı hibrit bulut.
Dünyanın önde gelen bulut sağlayıcıları
1. Amazon Web Services (AWS)
AWS en eski ve en büyük bulut sağlayıcısıdır; dünya bulut altyapı pazarının yaklaşık üçte birine sahiptir. Sanal makineden (EC2) ve depolamadan (S3) veritabanı ve yapay zekâya kadar 200’den fazla servis sunar. Güçlü yanı servis çeşitliliği ve küresel kapsaması, zayıf yanı karmaşık fiyatlandırmasıdır.
2. Microsoft Azure
Azure ikinci büyük sağlayıcıdır ve Windows Server, Active Directory ve Microsoft 365 kullanan kurumlar için doğal seçimdir; aynı araçlarla bütünleşir ve hibrit bulutu kolaylaştırır.
3. Google Cloud
Google Cloud üçüncü büyük oyuncudur; veri analitiği, yapay zekâ ve Kubernetes’te (Google’ın kendi geliştirdiği) güçlüdür. Yazılım ekipleri ve veri odaklı projeler için popüler bir seçenektir.
4. Alibaba Cloud
Çin’in en büyük bulut sağlayıcısı ve Asya’nın başlıca oyuncularından biri. Doğu Asya pazarıyla çalışan işletmeler için önemlidir.
5. Oracle Cloud ve IBM Cloud
Oracle Cloud, Oracle veritabanı kullanan kurumlar için uygundur; IBM Cloud ise hibrit bulut ve büyük sanayilere odaklanır.
Daha küçük sağlayıcılar
Küçük projeler için Hetzner ve DigitalOcean gibi şirketlerin basit sanal sunucuları daha ucuz ve sadedir. Türkiye’de de Türk lirası ile faturalanan ve verileri yurt içindeki veri merkezlerinde tutan yerel bulut sağlayıcıları vardır; KVKK gereklilikleri ve yerel servisler açısından daha pratik olabilir.
Hangisini seçmeli?
- Altyapınız Microsoft tabanlıysa: Azure.
- Servis çeşitliliği ve küresel kapsama önemliyse: AWS.
- Asıl işiniz veri ve yapay zekâ ise: Google Cloud.
- Yalnızca bir ya da birkaç basit sanal sunucu gerekiyorsa: daha küçük ya da yerel sağlayıcılar.
Ödeme yöntemi, verinin nerede tutulacağı ve yasal gereklilikler de kararın parçasıdır; servisleri taşımadan önce bunları kontrol edin.
Her şey buluta mı taşınmalı?
Hayır. Bulut; değişken iş yükleri, her yerden erişilmesi gereken servisler ve kurum dışı yedekleme için mükemmeldir. Ancak sabit ve yoğun iş yükleri için kurum içi sunucu uzun vadede daha ucuz olabilir. Birçok kurum hibrit çalışır: ana servisler kendi sunucularında, yedekler ya da dışa açık servisler bulutta.
Üç noktayı unutmayın:
- Maliyeti izleyin: Açık bırakılan kaynaklar kullanılmasa bile ücretlidir. Maliyet uyarıları kurun.
- Güvenlik sizin elinizde: Sağlayıcı veri merkezini korur, ama erişim ayarları, şifreler ve güvenlik duvarı sizin sorumluluğunuzdadır.
- Güvenli bağlantı: İç ağınızı buluta internette port açarak değil, VPN ile bağlayın.
Bulut, bilişim kaynaklarını ihtiyaç kadar kiralamaktır. AWS, Azure ve Google Cloud dünyanın üç ana oyuncusudur ve her biri kendi alanında daha güçlüdür. Doğru seçim mevcut altyapınıza, iş yükünün türüne ve bütçenize bağlıdır.
