بیشتر مشکل‌هایی که در شبکه‌ها می‌بینم از لایهٔ ۱ شروع می‌شود: کابل بی‌کیفیت، سوکت بد زده‌شده یا کابلی که از کنار کابل برق رد شده است. کابل‌کشی یک بار انجام می‌شود و سال‌ها می‌ماند، پس ارزش دارد درست انتخابش کنید.
کابل زوج‌به‌هم‌تابیده (Twisted Pair)
کابل شبکهٔ معمولی هشت رشته دارد که دوتادو به هم تابیده شده‌اند. تابیدگی، نویز و تداخل بین زوج‌ها را کم می‌کند. حداکثر طول استاندارد برای همهٔ دسته‌های رایج ۱۰۰ متر است: ۹۰ متر کابل ثابت داخل دیوار و ۱۰ متر برای پچ‌کوردها.
| دسته | پهنای باند | سرعت | طول |
|---|---|---|---|
| Cat5e | 100MHz | 1Gbps | ۱۰۰ متر |
| Cat6 | 250MHz | 1Gbps؛ 10Gbps تا حدود ۵۵ متر | ۱۰۰ متر |
| Cat6A | 500MHz | 10Gbps | ۱۰۰ متر |
| Cat8 | 2000MHz | 25 و 40Gbps | ۳۰ متر؛ برای دیتاسنتر |
پیشنهاد عملی: برای ساختمان جدید، حداقل Cat6 بکشید. اگر بودجه اجازه می‌دهد یا قرار است اکسس‌پوینت‌های وای‌فای ۶ و ۷ با PoE بگذارید، Cat6A بهتر است. اختلاف قیمت کابل در برابر هزینهٔ دوباره کابل‌کشی ناچیز است.
UTP یا STP؟
- UTP شیلد ندارد؛ ارزان‌تر و راحت‌تر است و برای دفترها کافی است.
- STP و FTP شیلد فلزی دارند و برای محیط‌های پرنویز مثل کارخانه، کنار موتورها و تابلوهای برق، مناسب‌اند. شیلد فقط وقتی کار می‌کند که از دو طرف درست ارت شده باشد.
در محیط‌های صنعتی بارها دیده‌ام که فقط عوض کردن کابل UTP با کابل شیلددار، قطعی‌های عجیب را تمام کرده است.
استاندارد سوکت‌زنی T568A و T568B
ترتیب رنگ‌ها در کانکتور RJ45 دو استاندارد دارد. در ایران تقریباً همه از T568B استفاده می‌کنند:
| پین | T568B | T568A |
|---|---|---|
| ۱ | سفید‌نارنجی | سفید‌سبز |
| ۲ | نارنجی | سبز |
| ۳ | سفید‌سبز | سفید‌نارنجی |
| ۴ | آبی | آبی |
| ۵ | سفید‌آبی | سفید‌آبی |
| ۶ | سبز | نارنجی |
| ۷ | سفید‌قهوه‌ای | سفید‌قهوه‌ای |
| ۸ | قهوه‌ای | قهوه‌ای |
- کابل Straight: هر دو سر با یک استاندارد (معمولاً B به B). برای تقریباً همه‌چیز.
- کابل Crossover: یک سر A و یک سر B. قبلاً برای اتصال دو سوئیچ یا دو کامپیوتر لازم بود؛ امروز پورت‌ها Auto-MDIX دارند و خودشان تشخیص می‌دهند.
مهم‌ترین قانون: تابیدگی زوج‌ها را تا نزدیک کانکتور حفظ کنید. اگر بیش از یک‌ونیم سانتی‌متر از تابیدگی باز شود، کابل Cat6 دیگر Cat6 نیست.
فیبر نوری
وقتی فاصله بیشتر از ۱۰۰ متر است، بین ساختمان‌ها، یا در محیط پرنویز، فیبر نوری جواب است. فیبر به جای برق، نور منتقل می‌کند و نویز الکتریکی رویش اثری ندارد.
| نوع | هسته | فاصلهٔ رایج | کاربرد |
|---|---|---|---|
| Single-mode (OS2) | ۹ میکرون | تا چند ده کیلومتر | بین ساختمان‌ها و مسافت‌های طولانی |
| Multi-mode (OM3 و OM4) | ۵۰ میکرون | ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر برای 10G | داخل ساختمان و دیتاسنتر |
کانکتورهای رایج LC (کوچک، رایج‌ترین برای ماژول SFP) و SC هستند. ماژول SFP دو طرف باید با نوع فیبر و طول موج هماهنگ باشد.
مقایسهٔ فیبر با لینک وایرلس بین ساختمان‌ها را در مقالهٔ فیبر نوری یا لینک وایرلس؟ کامل نوشته‌ام.
چند نکتهٔ اجرایی
- کابل شبکه را موازی و چسبیده به کابل برق نکشید؛ فاصله بگذارید یا داکت جدا بکشید.
- برچسب بزنید؛ هر دو سر کابل و هر پورت پچ‌پنل باید شماره داشته باشد.
- بعد از اجرا همهٔ کابل‌ها را تست کنید. تستر ساده فقط اتصال را نشان می‌دهد؛ برای تحویل حرفه‌ای، تست Certification لازم است.
- پچ‌کورد آماده و استاندارد بخرید؛ پچ‌کوردِ دست‌ساز رایج‌ترین علت خطای CRC است.
