IP adresi, ağ cihazları için posta kodunun evler için yaptığını yapar: O olmadan paketler nereye gideceğini bilemez. Subnetting, Network+'ın en çok korkulan bölümüdür ama küçük bir tabloyla basitleşir.
IPv4 adresi nelerden oluşur?
IPv4 adresi 32 bittir ve 0–255 arasında dört sayı olarak yazılır; örneğin 192.168.10.25. Her adresin iki bölümü vardır:
- Ağ bölümü (network): Cihazın hangi ağda olduğunu gösterir.
- Host bölümü: O ağ içindeki cihazın kendisini belirler.
Bu iki bölüm arasındaki sınırı alt ağ maskesi (subnet mask) belirler. 255.255.255.0 maskesi, ilk 24 bitin ağa ait olduğu anlamına gelir; bu yüzden kısaca /24 diye yazılır (CIDR gösterimi).
Gateway ve DNS
- Varsayılan ağ geçidi (default gateway): Hedefi ağın dışında olan paketleri teslim ettiğiniz router'ın adresi. Yanlışsa yerel ağ çalışır ama internet çalışmaz.
- DNS: Adları IP'ye çeviren sunucu (5. bölümde ayrıntılı anlattım).
Özel ve genel IP
Bu üç aralık iç ağlar için ayrılmıştır ve internette yönlendirilmez:
| Aralık | Varsayılan maske | Yaygın kullanım |
|---|---|---|
| 10.0.0.0 – 10.255.255.255 | /8 | Büyük kuruluşlar |
| 172.16.0.0 – 172.31.255.255 | /12 | Orta ölçekli ağlar |
| 192.168.0.0 – 192.168.255.255 | /16 | Ev ve küçük ofis |
Sık göreceğiniz iki özel adres daha:
127.0.0.1ya da loopback: cihazın kendisi.169.254.x.xya da APIPA: Bilgisayar DHCP'den adres alamamış ve kendine bir adres atamış. Bunu görürseniz sorun internette değil, DHCP'de veya kablodadır.
IP sınıfları: sadece sınav için
Eskiden adresler A sınıfı (126'ya kadar), B sınıfı (128–191) ve C sınıfı (192–223) olarak ayrılırdı. Bugün CIDR sayesinde her maske mümkün; sınıflar yalnızca sınav sorularında ve eski terimlerde yaşıyor.
Tek tabloyla subnetting
Subnetting, büyük bir ağı birkaç küçük ağa bölmektir; örneğin her kat ya da her departman için ayrı bir ağ. Bu tablo neredeyse tüm soruları cevaplar:
| CIDR | Maske | Adres sayısı | Kullanılabilir host |
|---|---|---|---|
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 |
| /25 | 255.255.255.128 | 128 | 126 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 |
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 |
| /29 | 255.255.255.248 | 8 | 6 |
| /30 | 255.255.255.252 | 4 | 2 |
Basit kural: Maskeye eklenen her bit, adres sayısını yarıya indirir. Her alt ağdan iki adres çıkarın: İlki ağ adresi, sonuncusu broadcast adresidir.
Gerçek bir örnek
192.168.10.0/24 ağını idari işler, muhasebe, kameralar ve telefonlar için dörde bölmek istiyoruz. Dört bölüm iki bit daha demek, yani her biri 64 adresli /26:
| Bölüm | Ağ | Host aralığı | Broadcast |
|---|---|---|---|
| İdari | 192.168.10.0/26 | .1 – .62 | .63 |
| Muhasebe | 192.168.10.64/26 | .65 – .126 | .127 |
| Kamera | 192.168.10.128/26 | .129 – .190 | .191 |
| Telefon | 192.168.10.192/26 | .193 – .254 | .255 |
Pratik ipucu: Her zaman büyümeye yer bırakın. Şu anda 50 kameranız varsa /26 62 kameraya kadar yeter; yıl sonuna kadar 80 olacaksa baştan /25 alın.
Bir bakışta IPv6
IPv6 128 bittir ve onaltılık (hex) olarak yazılır, örneğin 2001:db8::1. Birçok iç ağda hâlâ az kullanılıyor ama Network+ birkaç noktasını sorar: Broadcast yoktur, fe80:: adresleri link-local'dir ve ::1 loopback'tir.
