Her Network+ dersinde öğretilen ilk şey OSI modelidir ve genellikle sınavdan sonra ilk unutulan şey de odur. Bu bir kayıp, çünkü OSI ezberlenecek bir tablo değil; sorun giderirken nereden başlamanız gerektiğini gösteren bir haritadır.
OSI modeli nedir?
OSI, iki cihaz arasındaki iletişimi yedi katmana böler. Her katmanın tek bir görevi vardır ve üstündeki ile altındaki katmana hizmet verir. Tarayıcıda bir sayfa açtığınızda veri 7. katmandan aşağı iner, kabloya çıkar ve karşı tarafta 1. katmandan yeniden yukarı tırmanır.
| Katman | Adı | Ne yapar | Örnek |
|---|---|---|---|
| 7 | Application (Uygulama) | Uygulamalara hizmet | HTTP, DNS, SMTP |
| 6 | Presentation (Sunum) | Veri biçimi, şifreleme, sıkıştırma | TLS, JPEG |
| 5 | Session (Oturum) | Oturum açma ve kapatma | RPC, NetBIOS |
| 4 | Transport (Taşıma) | Uygulamalar arası teslim, port | TCP, UDP |
| 3 | Network (Ağ) | Mantıksal adresleme ve yönlendirme | IP, ICMP, router |
| 2 | Data Link (Veri bağı) | Yerel ağda teslim, MAC adresi | Ethernet, switch, VLAN |
| 1 | Physical (Fiziksel) | Kablo, fiber veya radyo üzerinde bitler | Kablo, konnektör, hub |
Aşağıdan yukarıya sırayı hatırlamak için bilinen İngilizce cümleyi kullanın: Please Do Not Throw Sausage Pizza Away.
TCP/IP modeli: gerçekte çalışan model
OSI bir öğretim modelidir. Ağlarda gerçekte çalışan, aynı işleri dört katmanda yapan TCP/IP modelidir:
- Application: OSI'nin 5–7. katmanlarının tamamı (HTTP, DNS, SSH).
- Transport: 4. katmanın aynısı; TCP ve UDP.
- Internet: 3. katmanın aynısı; IP ve ICMP.
- Network Access: 1. ve 2. katmanlar; Ethernet, Wi-Fi ve kablolama.
Network+ sınavında sorular genellikle OSI katman numarasıyla sorulur; örneğin "3. katman switch", yönlendirme de yapan bir switch demektir.
Kapsülleme (encapsulation): her katman bir zarf
Gönderim sırasında her katman veriye kendi başlığını ekler; tıpkı birkaç zarfa konan bir mektup gibi:
- 4. katman TCP veya UDP başlığı ekler ve verinin adı segment olur.
- 3. katman kaynak ve hedef IP adreslerini ekler: paket.
- 2. katman MAC adreslerini ekler: frame (çerçeve).
- 1. katman her şeyi bitlere dönüştürür.
OSI sorun gidermede ne işe yarar?
Gerçek işte OSI, kontrol sırasını belirler. Aşağıdan başlayın ve bir katman sağlıklı olmadan üst katmana geçmeyin:
- 1. katman: Port ışığı yanıyor mu? Kablo sağlam mı?
- 2. katman: Ağ kartı switch'e bağlı ve doğru VLAN'da mı?
- 3. katman: IP adresi ve gateway doğru mu, gateway ping'e cevap veriyor mu?
- 4. katman ve üstü: Hizmetin portu açık mı? DNS doğru cevap veriyor mu?
Her biri bir katmanı test eden birkaç Windows komutu:
ipconfig /all :: 3. katman: IP adresi, gateway ve DNS
arp -a :: 2. katman: bilinen MAC adresleri
ping 192.168.1.1 :: 3. katman: gateway'e ulaşma
tracert 8.8.8.8 :: 3. katman: hedefe giden yol
nslookup behzadghodsi.ir :: 7. katman: DNS çalışıyor muping 8.8.8.8 cevap veriyor ama siteler açılmıyorsa sorun alt katmanlarda değildir; DNS'e bakın. Bu tek ipucu, "internet yok" çağrılarının yarısını çözer.
Özet
- OSI'nin yedi, TCP/IP'nin dört katmanı vardır.
- Hub 1. katmanda, switch 2. katmanda, router 3. katmanda çalışır.
- Sorun gidermeye 1. katmandan başlayın ve katman katman yukarı çıkın.
