Kullanıcıların bozulana kadar adını hiç duymadığı iki hizmet vardır: DNS ve DHCP. DHCP bozulursa kimse adres alamaz; DNS bozulursa internet çalıştığı hâlde "internet yok" denir.
DNS: internetin telefon rehberi
Biz adlarla, bilgisayarlar IP'lerle çalışır. DNS ikisini birbirine bağlar. Tarayıcıya behzadghodsi.ir yazdığınızda:
- Bilgisayar önce kendi belleğine (DNS önbelleği) bakar.
- Bulamazsa ağ kartı ayarlarındaki adrese, yani DNS çözümleyicisine (resolver) sorar; örneğin router veya kurumun DNS sunucusu.
- Çözümleyicide cevap yoksa kök (root) sunuculardan başlar, ardından
.iruzantısının sunucularına gider ve sonunda alan adının kendi yetkili (authoritative) sunucusundan cevabı alır. - Cevap, TTL değerinin belirlediği süre boyunca saklanır; böylece bir sonraki sorgu daha hızlı olur.
DNS genellikle UDP 53 üzerinde çalışır; büyük cevaplar ve zone aktarımı için TCP 53 kullanır.
Önemli DNS kayıtları
| Kayıt | Kullanım |
|---|---|
| A | Addan IPv4'e |
| AAAA | Addan IPv6'ya |
| CNAME | Bir ad, başka bir adın takma adıdır |
| MX | Alan adının e-posta sunucusu |
| TXT | Serbest metin; örneğin SPF ve alan adı sahipliği doğrulama |
| NS | Alan adından sorumlu DNS sunucuları |
| PTR | IP'den ada (ters DNS) |
DNS sorun giderme
nslookup behzadghodsi.ir
nslookup behzadghodsi.ir 8.8.8.8
ipconfig /flushdnsİlk komut hata verip ikincisi cevap alıyorsa iç DNS'inizde sorun var demektir. ipconfig /flushdns bilgisayarın DNS önbelleğini temizler; kayıtları değiştirdikten sonra işe yarar.
Active Directory olan ağlarda bilgisayarlar DNS'i internetten değil, etki alanı denetleyicisinden (domain controller) almalıdır. Bilgisayarın DNS'i 8.8.8.8 ise etki alanına katılamaz.
DHCP: otomatik adresleme
DHCP olmadan her cihaza IP, maske, gateway ve DNS'i elle girmeniz gerekirdi. DHCP bunu DORA denen dört mesajla yapar:
- Discover: İstemci broadcast ile sorar: "Bana adres verecek biri var mı?"
- Offer: Sunucu bir adres önerir.
- Request: İstemci o adresi talep eder.
- Acknowledge: Sunucu onaylar ve adres lease (kira) süresi boyunca istemcinindir.
DHCP UDP 67 (sunucu) ve UDP 68 (istemci) üzerinde çalışır.
Bilmeniz gereken birkaç terim
- Scope: Sunucunun dağıttığı adres aralığı, örneğin
.100–.200. - Exclusion: Dağıtılmaması gereken adresler; örneğin sunucuların ve yazıcıların adresleri.
- Reservation: Belirli bir MAC için sabit adres. Yazıcı ve kameralar için elle IP vermekten daha iyidir, çünkü tek yerden yönetilir.
- DHCP relay veya IP helper: Discover bir broadcast olduğu ve router'dan geçmediği için DHCP sunucusu başka bir VLAN'daysa router veya 3. katman switch isteği sunucuya iletmelidir.
DHCP sorun giderme
ipconfig /release
ipconfig /renew
ipconfig /allBilgisayar 169.254.x.x adresi almışsa DHCP'den cevap gelmemiş demektir. Kabloyu, switch portunun VLAN'ını ve scope'un dolu olup olmadığını kontrol edin. Kullanıcılar başka bir aralıktan tuhaf adresler alıyorsa muhtemelen biri ağa kendi DHCP'si olan bir ev modemi veya router takmıştır; switch üzerindeki DHCP snooping özelliği tam da bunu önler.
MikroTik'te DHCP kurulumunu ayrıca MikroTik DHCP sunucusu yazısında anlattım.
